Eğitimin Üç Alanı

Erdem ve iyilik sahibi olmak isteyen kişinin kendini eğitmesi gereken üç alana vardır. Bunlardan ilki arzular ve öfkeyle ilgilidir: Kişi asla arzularındaki işareti gözden kaçırmamalı ve nefret ettiği şeylerin içine düşmemelidir. İkincisi uymamız gereken ve uymamamız gereken dürtülerimizdir (daha da genişleme gerekirse görevlerimiz): Kişi kasıtlı olarak iyi niyetle eyleme geçmeli ve asla pervasızca hareket etmemelidir. Üçüncü ve sonuncusu ise yanılgılardan uzak durmak, iradeli kalabilmek ve tüm yargı sürecimizdir. Yargı, zihnimizin algıları üzerindeki onay mekanizmasıdır. Bu üç alan en önemlisi ve ilk yoğunlaşması gereken tutkularımızla ilgili olan ilk maddedir. Çünkü güçlü duygular ancak tutkularımıza ve öfkemize yenik düştüğünüzde ortaya çıkar.

   Epiktetos, Makaleler, 3.2.1-3a
                                                                                                                                             
     Bugün Epiktetos’un bizim için hazırladığı eğitim alanlarına odaklanalım.

Öncelikle neleri arzulamamız ve nelere karşı olmamız gerektiğini düşünmeliyiz. Neden? Çünkü bu sayede iyi olanı isteyebilir ve kötü olandan uzak durabiliriz. Sadece “bedenini dinlemek” yetmez. Çünkü sen de çok iyi biliyorsun ki ilgimizi çeken şeyler genellikle bizi yola saptırır.

Daha sonra eyleme geçireceğimiz dürtülerimizi incelemeliyiz. Bunlar bizim motivasyonlarımızdır. Eylemlerimizi doğru nedenlerle mi yapıyoruz? Yoksa düşünmeyi bıraktığımız ya da bir şey yapmak “zorunda” olduğumuzu düşündüğümüz için mi?

Son olarak “yargılarımıza” değinmeliyiz. Bu, doğuştan gelen yeteneğimiz olan mantığı kullanarak etrafımızda olanları net ve düzgün bir şekilde görebilme yeteneğimizdir.

Bunlar eğitimin belli başlı üç eğitimin alanını oluşturur ve pratikte tamamı ayrılmaz bir bütündür. Yargılarımız arzularımızı etkiler, arzularımız ise eylemlerimizi. Tıpkı yargılarımızın eylemlerimizi etkilediği gibi. Ama oturup bunların kendiliğinden gerçekleşmesini bekleyemeyiz. Hayatımızın her alanında büyük bir dikkat ve enerjiyle odaklanmalıyız. Ancak bunu yapabildiğimiz takdirde netliğe ve başarıya ulaşabiliriz.

    Kaynak: Stoacının Günlüğü

Gönderi Yazarı Hakkında

Nurgül AYABAKAN

Yazarın tüm gönderi