Sevgili Okuyucularım,

İnsan en çok hangi konuda zorlanır biliyor musunuz? Kendi vicdanına hesap vermekte… Çünkü insan, kendiyle baş başa kaldığında gerçek bir vicdan muhasebesi yaşamaya başlar. Vicdan, içimizdeki sessiz öğretmendir.

Her zaman söylediğim gibi, insanın kendisiyle yüzleşmesi ve kendine ayna tutması kadar zor bir şey yoktur. Vicdan; kişinin kendi davranışlarını, niyetlerini ve ahlaki değerlerini sorguladığı içsel bir mahkemedir. Bazen huzur verir, bazen de suçluluk duygusuyla insanı rahatsız eder.

Vicdan, bireyin doğru ile yanlışı ayırt etmesini sağlayan içsel bir denetim mekanizmasıdır. İnsanı iyiliğe yönlendiren, kötülükten uzaklaştıran bir “iç ses”tir. İnsan kendi içinde ne kadar dürüstse, vicdanı da o kadar huzurlu olur.

Vicdanlı insanlar; sorumluluk sahibi, empati duygusu güçlü, dürüst ve adaletli insanlardır. Hatalarını kabul eder, gerektiğinde özür dilemeyi bilirler. Başkalarının haklarına saygı duyar, merhametli davranırlar. Anlık çıkarlar yerine uzun vadeli doğruları düşünürler.

Vicdanlı insanların temel özellikleri şunlardır:

• Güçlü sorumluluk bilinci taşırlar.
     • Empati ve merhamet sahibidirler.
     • Kimse görmese bile adil davranırlar.
     • Güvenilir ve dürüsttürler.
     • Hatalarını kabul edip düzeltmeye çalışırlar.
     • Başkalarının emeğine ve hakkına saygı duyarlar.

İnsan, özgür iradesiyle iki yol seçebilir: iyi ya da kötü. Bu tamamen kişinin tercihidir. İyi olanın içinde vicdan vardır; kötülükte ise vicdanın sesi susturulur.

Bir insan size yalan söylüyorsa ve bundan rahatsızlık duymuyorsa, bu onun vicdanıyla ilgilidir. Aynı şekilde, başkasının hakkını yiyerek haksız kazanç elde eden, insanların emeğini hiçe sayarak mal ve mülk sahibi olan kişi de kendi vicdanıyla baş başadır.

Vicdan; sadece insanlara değil, bütün canlılara karşı adaletli ve merhametli davranabilmektir. Bazı insanlar hayvanlara çok iyi davranırken insanlara kötü davranabiliyor; bazıları ise insanlara iyi davranıp hayvanlara eziyet edebiliyor. Oysa gerçek vicdan, canlı ayrımı yapmadan merhamet gösterebilmektir.

Vicdansız davranışlar insanın içinde mutlaka bir huzursuzluk bırakır. Çünkü insan kendi yaptığını bilir. En büyük mahkeme bazen insanın kendi içidir.

Fırından ya da pastaneden aldığınız bir ürünün içine ne konulduğunu göremezsiniz. Orada devreye o ürünü hazırlayan kişinin vicdanı girer. İnsanlar para kazanmak uğruna insanları aldatmaya başladığında mesele artık sadece ticaret değil, vicdan meselesidir.

İhtiyaç sahibi bir insanı görmezden gelmek, “Benden bir şey ister” diye telefonuna çıkmamak, yardıma ihtiyacı olan birine duyarsız kalmak da vicdanla ilgilidir.

Mahallenizde, semtinizde ya da yaşadığınız şehirde zor durumda olan insanlar olduğunu görüp hiçbir şey yapmamak, yetkililere bildirmemek ve “Boşver” demek de vicdani bir tercihtir.

Bazen siz vicdanlı davranırsınız ama karşılığında olumsuzluk görürsünüz. Yine de bundan pişman olmayın. Çünkü vicdan rahatlığı, insanın sahip olabileceği en büyük iç huzurudur.

Toplumdaki gelir eşitsizliklerine baktığımızda da bunu görebiliriz. Kimileri kolay yoldan para kazanırken, kimileri kimsenin hakkını yemeden yaşam mücadelesi verir. Eğer insanlar vicdanlı davranabilseydi, dünyada açlık ve büyük adaletsizlikler bu kadar fazla olmazdı.

Ülkeleri yöneten liderlerin de halklarına karşı vicdanlı olması gerekir. Çünkü vicdanın içinde adalet vardır. Adaletin olmadığı yerde huzur da olmaz.

Eskilerin çok güzel bir sözü vardır:
“Komşun aç yatarken sen tok yatamazsın.”
İşte bu söz, vicdanın en sade anlatımlarından biridir.

Vicdan göstermelik olmaz. Vicdanlı insan yalan söylemez, kimsenin hakkını yemez, yapılan iyilikleri suistimal etmez. İnsanlara kendi menfaati için yaklaşmaz. Her olaya objektif bakar; gerektiğinde düşmanı bile haklıysa “Haklıdır” diyebilir.

Bazen insanlar:
“Vicdanım ve merhametim yüzünden zarar gördüm” derler.
Ama aslında vicdan, insanın iç huzurudur. Rahat bir vicdan, en zor şartlarda bile insana huzur verir. Huzursuz bir vicdan ise dünyanın en rahat ortamında bile insanı rahatsız eder.

Vicdan, insanın kendi içindeki mahkemede aklanabilmesidir.
Ve unutmayalım ki;
İnsanın kendisine verebileceği en büyük armağan, vicdan rahatlığıdır.

Vicdan, kalpten kalbe açılan en doğru yoldur…

Gönderi Yazarı Hakkında

Nurgül AYABAKAN

Yazarın tüm gönderi